ћирилица | english info servis | rečnik | sadržaj | kontakti | pomoć 
Monetarna politika | Instrumenti monetarne politike | Obavezna rezerva

Obavezna rezerva

Obavezna rezerva predstavlja iznos sredstva koje su banke u obavezi da polože na račune koje je centralna banka propisala za ovu namenu.

Obavezna rezerva je instrument monetarne politike koji centralna banka koristi u manjem ili većem obimu, u zavisnosti od uslova konkretnog finansijskog sistema.

Stepen restriktivnosti monetarne politike primenom ovog instrumenta određen je stopom obavezne rezerve, koja može biti jedinstvena ili diferencirana, kao i bazom na koju se stopa primenjuje. U tom smislu, obavezna rezerva se može primenjivati na ukupne depozite, na deo depozita, ili se mogu uključiti i kategorije po osnovu drugih obaveza, kao što su obaveze po kreditima i sredstvima pribavljenim emisijom hartija od vrednosti.

Promenama stopa obavezne rezerve utiče se na smanjenje ili proširenje kreditnog potencijala poslovnih banaka i povlačenje, odnosno kreiranje likvidnosti banaka. U tržišnim privredama stopa obavezne rezerve ima veći značaj kao instrument kreditnog regulisanja, a manji kao instrument regulisanja likvidnosti banaka.

Narodna banka Srbije obaveznu rezervu koristi kao pomoćni instrument, tj. onda kada su iscrpljeni efekti ostalih tržišnih mera monetarnog regulisanja. Odluku o visini stopa, kao i osnovici za obračun obavezne rezerve, donosi Izvršni odbor Narodne banke Srbije.

Aktuelne stope obavezne rezerve

  Do dve godine Preko dve godine
U dinarima 5% 0%
U devizama 20% 13%
U devizama – na dinarske obaveze indeksirane deviznom klauzulom 100% 100%

Izdvajanje obavezne rezerve

U dinarima
  • iznos obračunat primenom stope (5%) na dinarske izvore do dve godine,
  • 38% iznosa obračunatog primenom stope na devizne izvore do dve godine, u dinarskoj protivvrednosti,
  • 30% iznosa obračunatog primenom stope na devizne izvore preko dve godine, u dinarskoj protivvrednosti.
U devizama
  • 62% iznosa obračunatog primenom stope na devizne izvore do dve godine,
  • 70% iznosa obračunatog primenom stope na devizne izvore preko dve godine.
Saznajte više...
Propisi
Osnovica za obračun obavezne rezerve
Obračun obavezne rezerve u dinarima i evrima
Izdvajanje dinarske i devizne obavezne rezerve
Obračunski period i uprosečavanje obavezne rezerve
Kamata po osnovu obavezne rezerve
Obavezna rezerva koja se izdvaja u dinarima
Promene obavezne rezerve u periodu od januara 2005. godine