18.04.2021.

Politika – pitanja u vezi s korporativnim obveznicama

Pitanja: Prošle godine propisima je omogućeno da Narodna banka Srbije može u monetarnim operacijama da na sekundarnom tržištu od banaka kupi korporativne obveznice. Pitam koliko je korporativnih obveznica Narodna banka Srbije na taj način otkupila, u kom iznosu, od kojih preduzeća i od kojih banaka na sekundarnom tržištu?
 
Odgovor: U maju 2020. godine Narodna banka Srbije je, radi pružanja dodatne podrške razvoju tržišta korporativnih obveznica i bržem oporavku privrede od posledica krize izazvane pandemijom virusa korona, odlučila da u svoje monetarne operacije uključi dinarske korporativne obveznice koje su izdale domaće kompanije koje ispunjavaju uslove adekvatnog boniteta (najniži bonitet prema metodologiji Agencije za privredne registre – „prihvatljiv bonitet (DD)”, izdate do kraja 2020. godine, pri čemu je najduža originalna ročnost deset godina).
 
Kako ovaj program ne bi ni na koji način predstavljao rizik po monetarnu ili finansijsku stabilnost, Narodna banka Srbije je, pored navedenih kvalitativnih kriterijuma, utvrdila i niz kvantitativnih ograničenja u smislu prihvatanja korporativnih obveznica u monetarnim operacijama:

• Najviši ukupni nominalni iznos korporativnih obveznica koje mogu biti prihvaćene u monetarnim operacijama (55 milijardi dinara), što ograničava vrednost programa i uticaj na ukupne novčane tokove;
• Najviši ukupni nominalni iznos pojedinačne emisije ili tranše korporativnih obveznica koje mogu biti prihvaćene u monetarnim operacijama (70% ukupne nominalne vrednosti emisije jednog izdavaoca);
• Najviši ukupni nominalni iznos korporativnih obveznica jednog izdavaoca koje mogu biti prihvaćene u monetarnim operacijama (11 milijardi dinara). 

Korporativne obveznice koje ispunjavaju odgovarajuće kriterijume ne samo da mogu biti predmet kupovine od strane Narodne banke Srbije na sekundarnom tržištu (od banaka koje posluju u Republici Srbiji) već ove hartije banke takođe mogu koristiti i u monetarnim operacijama kao sredstva finansijskog obezbeđenja (finansijski kolateral), radi dobijanja kredita za održavanje dnevne likvidnosti banaka i kratkoročnih kredita za likvidnost na osnovu zaloge hartija od vrednosti i pribavljanja dinarske likvidnosti banaka putem repo operacija.
 
Narodna banka Srbije je zadovoljna činjenicom da je nekoliko domaćih privrednih društava prepoznalo značaj i prednosti finansiranja putem korporativnih obveznica, koje su ovim kompanijama omogućile fleksibilnost periodičnih novčanih tokova u periodu do dospeća obveznice, ali i brojne druge pozitivne efekte – produženje ročnosti ukupnih finansijskih obaveza, širi raspored njihovog roka dospeća, diversifikaciju načina finansiranja koji je komplementaran bankarskim kreditima, kao i diversifikaciju valutnog rizika (njegovo umanjenje jer se radi o dinarskim hartijama).
 
Tokom 2020. godine realizovano je ukupno pet emisija korporativnih obveznica, u ukupnoj nominalnoj vrednosti od 50,3 milijarde dinara, ročnosti pet i sedam godina. Banke su, u skladu s regulativom, na sekundarnom tržištu prodale Narodnoj banci Srbije deo korporativnih obveznica, pri čemu je Narodna banka Srbije otkupom dela emitovanih korporativnih obveznica u 2020. godini kreirala dodatnu likvidnost u iznosu od 27,5 milijardi dinara (oko 230 miliona evra).
 
Napominjemo da Narodna banka Srbije ni za jednu od transakcija koje obavlja s bankama, bilo na deviznom, novčanom ili tržištu kapitala, ne iznosi detalje na nivou pojedinačnih transakcija.

Kabinet guvernera