27.10.2025.
Pitanja: S obzirom na to da je OTP banka prestala da od ovog meseca uplaćuje doznake iz Ruske Federacije, sa obrazloženjem da više ne može da obrađuje te transakcije, da li je to pojedinačna odluka ove banke ili je Narodna banka Srbije nešto menjala u svojim procedurama i instrukcijama kada su u pitanju doznake iz Ruske Federacije? Da li postoji neka druga zabrana ili instrukcija iz Evropske unije? Preko kojih banaka su do sada stizale doznake iz Rusije? Kolika je vrednost doznaka iz Ruske Federacije bila prošle godine, a kolika od početka ove godine? Kolika je ukupna vrednost doznaka iz svih zemalja bila prošle godine i od početka ove godine?
Odgovor: Primena međunarodnih sankcija prema Ruskoj Federaciji, posebno prema njenom finansijskom sektoru, snažno utiče i na obavljanje platnog prometa s tom zemljom. Kao što je poznato, Republika Srbija nije uvela sankcije Ruskoj Federaciji i nije obustavila platni promet sa ovom zemljom. Banke koje posluju u Republici Srbiji i koje svoju poslovnu politiku utvrđuju samostalno i u skladu sa sopstvenom procenom rizika, kao i na osnovu podataka kojima Narodna banka Srbije, raspolaže nisu menjale svoje procedure i instrukcije kada su u pitanju doznake uplaćene iz Ruske Federacije za korisnike u Republici Srbiji. Međutim, napomenuli bismo da, ako nije bila moguća realizacija određenih transakcija iz Ruske Federacije, uzrok se pre svega može naći u odlukama i ograničenjima inostranih korespondentskih banaka, koje, u okviru sopstvenih procena i usklađenosti s primenom međunarodnih sankcija, mogu obustaviti obradu plaćanja iz Ruske Federacije. Međunarodne sankcije se vrlo često proširuju i na listu sankcionisanih entiteta i pojedinaca iz Ruske Federacije dodaju se novi, a među njima se najčešće nalazi veliki broj ruskih banaka koje do tog trenutka nisu bile obuhvaćene sankcijama, što dodatno utiče na mogućnosti obavljanja platnog prometa sa ovom zemljom. Priliv doznaka iz Rusije zabeležen je preko banaka koje posluju s Ruskom Federacijom, a imajući u vidu statističku poverljivost podataka, nismo u mogućnosti da vam dostavimo detaljnije informacije. U toku 2024. godine priliv doznaka iz Rusije iznosio je oko 5,5% ukupnog priliva doznaka, odnosno 271,6 miliona evra, dok je tokom prva dva tromesečja 2025. taj priliv iznosio 5,3% ukupnog priliva doznaka, ili 123,3 miliona evra (u istom periodu prethodne godine priliv je iznosio 154,8 miliona evra). Prema podacima Narodne banke Srbije, tokom 2024. godine zabeležen je priliv doznaka u Srbiju u iznosu od 4.897,8 miliona evra, što je neznatno manje u odnosu na 2023, kada je priliv iznosio 4.997,6 miliona evra. Tokom perioda januar–avgust 2025. godine priliv doznaka (lični transferi) u Srbiju je iznosio 3.363,5 miliona evra i bio je na sličnom nivou kao i u istom periodu prethodne godine, kada je priliv iznosio 3.400,2 miliona evra (smanjenje za 36,7 miliona evra, odnosno za 1,1% međugodišnje), ali je važno istaći da prilivi doznaka tokom godine mogu beležiti različitu mesečnu dinamiku. Podsećamo da Narodna banka Srbije koristi metodologiju platnog bilansa Međunarodnog monetarnog fonda (BPM6), prema kojoj su doznake obuhvaćene stavkom koja se naziva lični transferi i koja obuhvata: doznake radnika, penzije i druga socijalna primanja, kao i pomoći i poklone iz inostranstva, upućene fizičkim licima rezidentima Srbije. Podaci o ukupnom prilivu doznaka (lični transferi) mogu se naći na sajtu NBS u okviru tabela statistike platnog bilansa (u poziciji 1.C.2.1.a).
Kabinet guvernera
